Το εξάρθρημα του ώμου είναι ενα επείγον περιστατικό κατά το οποίο παρατηρείται διαταραχή της επαλληλίας των οστών της άρθρωσης και έχει σαν αποτέλεσμα τον έντονο πόνο και την απώλεια της φυσιολογικής λειτουργίας του ώμου. Είναι κυρίως τραυματικής αιτιολογίας, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε άτομα με χαλαρές αρθρώσεις χωρίς να έχεί ασκηθεί στο άκρο κάποια βίαιη δύναμη.
- ΑΝΑΤΟΜΙΑ
Ο Ώμος είναι ίσως η πολυπλοκότερη άρθρωση του ανθρώπινου σώματος και αυτό γιατί πρέπει να παρέχει ένα μεγάλο εύρος κίνησης στο άνω άκρο με ταυτόχρονη διατήρηση της σταθερότητας του. Το γεγονός αυτό, καθιστά την συγκεκριμένη άρθρωση, την πιο επιρρεπή στα εξαρθρήματα. Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την κεφαλή του βραχιόνιου οστού και από μία κοίλη επιφάνεια στην ωμοπλάτη, την ωμογλήνη.
Η σταθερότητα του ώμου και η επαληλία των οστών στη τους θέση, εξαρτάται από την επαρκή λειτουργία και ακεραιότητα των συνδέσμων και μυών.
- ΠΩΣ ΠΡΟΚΑΛΕΙΤΑΙ ΤΟ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΤΟΥ ΩΜΟΥ;
Στο Εξάρθρημα του Ώμου, η σφαιρική κεφαλή του βραχιόνιου οστού παρεκτοπίζεται από την φυσιολογική ανατομική της θέση στην ωμογλήνη και μετατοπίζεται είτε προς τα εμπρός και κατώ (πρόσθιο εξάρθρημα), είτε προς τα πίσω και άνω (οπίσθιο εξάρθρημα). Το πρόσθιο εξάρθρημα, που είναι και συχνότερο, προκαλείται σύνηθως μετά από πτώση με το άκρο σε απαγωγή και έξω στροφή, ενώ το οπίσθιο παρατηρείται σε τροχαία ατυχήματα, επιληπτικές κρίσεις ή μετά από ηλεκτροπληξίες. Παρόλο που τα περισσότερα εξαρθρήματα του ώμου είναι τραυματικής αιτιολογίας, είναι δυνατόν να συμβούν και σε άτομα που έχουν χαλαρούς συνδετικούς ιστούς με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η σταθερότητα της άρθρωσης και εξαρθρώνεται ο ώμος ακόμα και σε απλές καθημερινές κινήσεις.
- ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΩΜΟΥ;
Οι σημαντικότεροι προδιαθεσικοί παράγοντες που σχετίζονται με την εμφάνιση του εξαρθρήματος του ώμου είναι οι εξής:
- Ηλικία
- Φύλο (συχνότερη εμφάνιση σε άνδρες)
- Ιστορικό εξαρθρήματος
- Έντονες αθλητικές δραστηριότητες
- Χαλαρότητα συνδετικού ιστού
- ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΩΜΟΥ;
Η κλινική εικόνα του Εξαρθρήματος του ώμου είναι αρκετά χαρακτηρηστική. Ο έντονος πόνος, η αδυναμία κίνησης του άκρου, καθώς και η παραμόρφωση της άρθρωσης είναι η κλασική τριάδα συμπτωμάτων. Τα νευρολογικά συμπτώματα, όπως η παραισθησία του σκέλους είναι επίσης πολύ συχνά.
- ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΣΥΧΝΟΤΕΡΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ ΤΟ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΤΟΥ ΩΜΟΥ;
Το σοβαρότερο πρόβλημα που προκύπτει μετά από ένα εξάρθρημα ώμου, είναι ότι αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, υπάρχει μεγαλη πιθανότητα υποτροπής. Κάθε υποτροπή, αυξάνει τον κίνδυνο να δημιουργηθεί Αστάθεια στην άρθρωση του Ώμου. Και αυτό γιατί με κάθε νέο εξάρθρημα προκαλούνται περαιτέρω βλάβες στους ιστούς του ώμου, που συμβάλλουν στη σταθερότητα της άρθρωσης. Οι συχνότερες βλάβες που προκαλούνται σε ένα εξάρθρημα ώμου είναι η ρήξη του επιχείλιου χόνδρου (βλάβη Bankart), το συμπιεστικό κάταγμα της κεφαλής του βραχιόνιου οστού (βλάβη Hill-Sachs) και το καταγμα της ωμογλήνης. Σε μεγαλύτερης ηλικίας άτομα, παρατηρείται συχνά και ρήξη του στροφικού πετάλου.
- ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΩΜΟΥ;
Η διάγνωση του εξαρθρήματος του ώμου είναι σχετικά εύκολη και βασίζεται στο ιστορικό της κάκωσης, την κλινική εξέταση και στον απεικονιστικό έλεχγο. Ο ασθενής προσέρχεται στο ιατρείο με το χέρι υποβασταζόμενο, αδυνατεί να το κινήσει ενώ ο πόνος είναι πολύ έντονος. Η παραμόρφωση της άρθρωσης είναι εμφανής. Ο απεικονιστικός έλεγχος (ακτινογραφία, αξονική ή μαγνητική τομογραφία), διενεργείται πριν και μετά την ανάταξη του εξαρθρήματος, τόσο για την επιβεβαίωση της σωστής ανάταξης, όσο και για τον έλεγχο συνοδών βλαβών και κακώσεων σε γειτονικές ανατομικές δομές.
- ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΩΜΟΥ;
Το εξάρθρημα του ώμου είναι μία επείγουσα κατάσταση που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης. Η ανάταξη του εξαρθρήματος είναι η πρώτη και σημαντικότερη ενέργεια που πρέπει να γίνει. Ο ασθενής ανακουφίζεται άμεσα από τον πόνο και ταυτόχρονα προλαμβάνονται περαιτέρω κακώσεις στην άρθρωση.
Η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας του εξαρθρήματος του ώμου θα εξαρτηθεί από διαφορετικούς παράγοντες. Η ηλικία του ασθενούς κατά το 1ο εξάρθρημα, ο αριθμός τον εξαρθρημάτων, οι συνοδές οστικές κακώσεις και οι υπάρχουσες βλάβες, καθώς και το επίπεδο των αθλητικών δραστηριοτήτων είναι οι σημαντικότεροι παράγοντες που πρέπει να λάβει ο ορθοπεδικός υπόψιν. Ο κίνδυνος υποτροπής σε νέους ασθενείς με έντονες αθλητικές δραστηριότητες είναι αρκετά αυξημένος. Για αυτό και είναι σημαντική η σωστή αντιμετώπιση του 1ου εξαρθρήματος.
ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Η συντηρητική αντιμετώπιση συστήνεται σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας, ήπιων καθημερινών δραστηριοτήτων, χωρίς συνοδές κακώσεις. Περιλαμβάνει την ακινητοποίηση του άκρου με τη χρήση ανάρτησης για 2- 4 εβδομάδες, τη λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και τη φυσικοθεραπεία.
ΑΡΘΡΟΣΚΟΠΗΣΗ ΩΜΟΥ
Όταν πρόκειται για νέους ασθενείς με έντονη αθλητική δραστηριότητα, όπου ο κίνδυνος για ένα νέο επεισόδιο εξαρθρήματος είναι αυξημένος, συστήνεται η Αρθροσκόπηση του ώμου, με την οποία αποκαθίστανται ο βλάβες και λύνεται το πρόβλημα οριστικά.
- ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ;
Μετά το χειρουργείο τοποθετείται μία ανάρτηση μερικής κινητοποίησης που επιτρέπει ήπιες κινήσεις του άκρου. Σε συνδυασμό με ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας με στόχο τη σταδιακή ενδυνάμωση της μυϊκής ισχύος και του εύρους κίνησης της άρθρωσης, ο ασθένης μπορεί να επιστρέψει άμεσα στις καθημερινές του δραστηριότητες, ενώ στις αθλητικές του δραστηριότητες θα μπορέσει να επιστρέψει σε 1-3 μήνες, ανάλογα με τη βλάβη και τον τύπο συρράφης της.
